Russian_Imperial_Family_1911-e1466498145307

De laatste tsarenfamilie

Het is 17 juli 1917. In het dorp Jekaterinaburg in de Siberische bossen woont de verbannen Tsaar Nicolaas II met zijn vrouw en kinderen. Niet wetende dat dit zijn laatste dag zal zijn, nummert hij zijn dagboek.Tsarina Alexandra beschrijft dat de dag met een grijze morgen begon, maar later veel zon had. Die nacht werd het gezin met bedienden naar de kelder gebracht, doodgestoken en neergeschoten. De Bolsjewieken waren een stap verder in hun revolutie.

 

Het begin
Om een revolutie te snappen en enigszins te kunnen begrijpen waarom de Bolsjewieken (revolutionairen) deze slachtpartij nodig vonden, is het belangrijk om bij het begin te beginnen. In 1868 wordt Nicolaas II geboren. Hij is de zoon van Tsaar Alexander III, een conservatief leider die veel hervormingen van zijn vader heeft teruggedraaid, tot grote onvrede van het volk. Wanneer Alexander onverwachts sterft neemt Nicolaas geheel onervaren en onopgeleid de troon over. Omdat hij geen idee heeft hoe het is om tsaar te zijn, besluit hij het beleid van zijn vader over te nemen en niets te veranderen.

 

Familie
Nicolaas trouwt met de liefde van zijn leven: Alix van Hessen-Darmstadt, later Alexandra Fjordorovna. Ze is de kleindochter van koningin Victoria en een nicht van Keizer Wilhelm II.

Een voor die tijd zeldzaam liefdevol huwelijk voltrok zich. Het stel kreeg vier dochters en een zeer gewenste mannelijke troonopvolger Aleksej. Maar helaas. Het lot was de familie niet gezind doordat al snel duidelijk werd dat Aleksej aan hemofilie leed.De bloederziekte die voor ernstige (interne) bloedingen zorgt bij de kleinste val. Overgedragen door Alexandra en een beruchte ziekte in de stamboom van koningin Victoria. Aleksej zou de rest van zijn korte leven ziekelijk zijn en beschermd worden tegen ook maar de kleinste val die mogelijk fatale bloedingen kon veroorzaken.

olga_tatiana_maria_anastasia_by_guddipolandDe 4 dochters van de tsaar en tsarina: Olga, Tatiana, Maria en Anastasia

Vervreemd van de wereld
Het is belangrijk om te noemen dat Alexandra en Nicolaas niets moeten hebben van het Hof in Sint Petersburg. Alexandra was altijd al een teruggetrokken vrouw, maar werd steeds religieuzer en mensenschuw door de toestand van haar zoon. Nicolaas deed wat men van hem verwachtte maar bracht het meeste van zijn tijd door met zijn gezin. Ondertussen groeide er onrust bij het volk. Oorlog met Japan, mislukte oogsten en de kloof tussen arm en rijk zorgden voor onvrede en ook voor revolutionaire gedachten onder de bevolking. Het land had een sterke leider nodig. Maar dat was Nicolaas absoluut niet. Nicolaas zorgde ervoor dat vreedzame demonstraties werden neergeslagen waarbij honderden mensen neergeschoten werden. Hij was totaal niet bereikbaar voor zijn volk. Hij was nooit in het paleis in St. Petersburg maar in het streng bewaakte Tsarendorp. Een paar km buiten de stad.

 

Raspoetingrigori-rasputin
De wereld van de tsarenfamilie was ondertussen een vredige plek waar de familie totaal geen weet had van de onrust en er vanuit ging dat het volk hen als god vereerden. Vader en moeder wandelden door de mooie parken. De dochters kregen Franse les en leerden paardrijden. Maar toen ging er een schok door de familie door een val van Aleksej. Door zijn heftige interne bloedingen leek het erop dat hij zou doodbloeden. Dit is het moment waarop de pelgrim Grigori Raspoetin in het leven van de familie kwam. Raspoetin was een boer uit het platteland van Rusland die veel populariteit als geestelijk leider verwierf. Hij redde de jongen en werd daarmee een van de grootste vertrouwelingen van de tsaar en tsarina. Het hof en het volk verafschuwden Raspoetin vanwege zijn vele seksuele uitspattingen, gokverslavingen en gewelddadig gedrag. Wat ze niet wisten is dat hij de familie ondersteunde vanwege de ziekte van Aleksej. Dit nieuws werd strikt geheim gehouden en was alleen bekend bij de kleine groep van vertrouwelingen van de tsaar en tsarina. Het volk was er daarom van overtuigd dat hij een minnaar was van Alexandra, waardoor de haat tegen de familie Romanov alleen maar groeide.

 

De onrust groeit
In 1916 vonden in Rusland meerdere omwentelingen plaats. De Eerste Wereldoorlog zorgde voor onrust: meer dan 2 miljoen Russische soldaten stierven, er was niet genoeg munitie en er waren ernstige voedseltekorten. Op dit moment werkte de Duitse afkomst van Alexandra helemaal niet mee. Niet alleen was ze van Duitse afkomst, maar ook nog eens een nicht van Keizer Wilhelm II. De vijand van Rusland. Er gingen geruchten dat zij en Raspoetin, die veel invloed had op de beslissingen van de tsaar, manipuleerden en spioneerden voor de Duitsers. Een groep mannen vond dat Raspoetin moest verdwijnen en ze besloten hem te vermoorden. Na 2 pogingen (vergiftiging en neerschieten) bezweek Raspoetin uiteindelijk aan messteken en werd hij in de rivier gegooid.

 

Afstand van de kroon
De politieke onrust was inmiddels zo groots dat het parlement de tsaar dwong om afstand te doen van de kroon. Omwille van zichzelf en zijn zieke zoon ging hij daarmee akkoord. De Tsaar en zijn familie werden in zijn huis onder huisarrest gezet.

Je zou denken dat dit verschrikkelijk moet zijn geweest voor de familie Romanov. Maar niets is minder waar. Dit was geen algehele sombere tijd voor de familie. De tsaar kon de familieman zijn zoals hij altijd had gewild en ze leken niet onder de indruk in direct gevaar te zijn. Maar de sociale problemen waren nog lang niet over. Er ontstond een burgeroorlog tussen de revolutionairen (de Bolsjewieken) en het witte leger (de Russische adel). De Bolsjewieken wisten niet goed wat ze met de tsarenfamilie aan moesten. Ze konden de familieleden niet laten leven vanwege angst voor represailles van het volk, maar laten leven betekende ook een kans dat de monarchie bleef bestaan.

Uiteindelijk werd de familie naar Siberië verbannen, in Jekaterinaburg, waarbij ze hoop bleven houden op dat ze asiel konden vragen in Engeland. Zowel Nicolaas als Alexandra hadden familiebanden met het koninklijk huis. Maar helaas kwam dat asiel er nooit.

De executie
Ipatyev_house_basementDe Bolsjewieken raakten in paniek toen ze hoorde dat het Witte leger op het punt stond om Jekaterinaburg over te nemen en zo volgde de noodlottige nacht waarin de gehele familie vermoord werd. Een executie alleen was niet genoeg. Alle vrouwen hadden in hun korsetten juwelen en edelstenen genaaid zodat ze geld hadden wanneer ze ergens een nieuw leven konden beginnen. Door dit harnas leefden ze nog nadat de rook van de geweren was weggetrokken. De soldaten moesten de vrouwen nog messteken toebrengen voordat hun taak was volbracht.

Vastbesloten om deze executie geheim te houden werden de lijken naar de bossen van Siberië gebracht waarbij ze in stukken werden gehakt, verbrand, met zoutzuur geschroeid en begraven werden. Jarenlang was het een mysterie wat er met de laatste tsarenfamilie was gebeurd. Totdat in 1979 de lichamen werden opgegraven en deze in 1991 geïdentificeerd werden. Zo kwam er een einde aan alle mysteries en werden de overblijfselen overgebracht naar de Petrus en Paulusvesting in St. Petersburg.

 

Meer weten?
In het artikel heb ik zo summier mogelijk de ondergang van de laatste Romanovs beschreven. Maar er is nog zoveel meer! Hoe groeiden de meisjes op? Waarom was Raspoetin zo gehaat? Wat waren de ontelbare fouten die Nicolaas maakte waardoor het uitliep op een revolutie?

Uitgebreide antwoorden op deze vragen vind je in de tentoonstelling die van 4 februari tot 17 september 2017 in het Hermitage in Amsterdam te vinden is. Onlangs heb ik deze tentoonstelling bezocht. Wil je weten wat ik ervan vond? Bekijk mijn review hier.

Geef een reactie